«فرحزاد» یا فرحزاد؟ سکونتگاه هزار ساله و بی نظیر در پایتخت/ چرا نام این روستا اشتباه نوشته شده است؟



محله فرحزاد یا به عبارت بهتر سکونتگاه قدیمی فرحزاد با قدمت هزار ساله همچنان همان پاکی گذشته را حفظ کرده است. با وجود توسعه شهر و رشد قارچ گونه برج ها و آپارتمان ها، همچنان در حاشیه رودخانه فرحزاد و بالادست این محله باغ های زیبایی وجود دارد که هوای تازه را مانند ریه های تنفسی تهران به داخل شهر دود گرفته می تاباند. اگر از تهرانی ها و حتی برخی از ساکنان فرحزاد در مورد نام این روستای زیبا بپرسید، احتمالاً فرحزاد را محل شادی و نشاط تعبیر می کنند. تعبیری که با توجه به پیشینه تاریخی و شرایط جغرافیایی و طبیعی این سکونتگاه قدیمی چندان اشتباه به نظر نمی رسد. فرحزاد با وجود برخی مشکلات همچنان باغ های تمیز خود را حفظ کرده است. آبادی فرحزاد نیز چند قرن پیش یکی از تفرجگاه های تهرانی ها بوده است. اگر از هوای خوب، باغ های سرسبز و هزار رنگ فرحزاد که در ایام مختلف سال آن را به پاتوق گردشگران تهرانی تبدیل کرده بود بگذریم، این آبادی خانه زائران حرم مطهر امامزاده داود (ع) بود. قرن ها قبل از احداث جاده جدید امامزاده داود (ع). بود. داریوش شهبازی در این باره می گوید: نام فرحزاد در منابع و متون تاریخی و نیز بر اساس شواهد زبان شناسان به صورت «فرحزاد» آمده است و غیر از جایگاه فرح و شادی معنای دیگری نیز دارد. فرحزاد از گذشته تا به امروز تفرجگاه تهرانی ها بوده است، خود کلمه فرحزاد و معنای فرح و شادی بی معنا نیست چرا که زائران حرم مطهر امامزاده داود (ع) از مسیر قدیمی دسترسی به دادسرا استفاده می کردند. امامزاده داود (ع) که از فرحزاد می گذشت و در این مسیر کافه ها و رستوران ها و تفرجگاه های زیادی ساخته شد و این روستا که در رونق جاده قدیم امامزاده داود (ع) محل توقفی دلپذیر برای زائران بود. به دلیل وجود رستوران ها همچنان پذیرای گردشگران است.رستوران های فرحزاد از گذشته تا به امروز پاتوق گردشگران و خانواده ها بوده است.فرحزاد واژه ای فارسی است اما در جستجوی نام روستای فرحزاد به این موضوع می رسیم. تکرار نام این روستای قدیمی در منابع و متون تاریخی. نام فرحزاد در بسیاری از منابع مکتوب با عنوان «فرحزاد» ذکر شده است. شهبازی در این باره می گوید: «اگرچه خیلی ها تصور می کنند نام روستای فرحزاد از کلمه عربی «فرح» به معنای شادی یا فرحزاد به معنای مکان شادی آور گرفته شده است، اما املای آن در متون تاریخ متفاوت است و به عبارتی کلمه فرحزاد متفاوت است. که امروزه از آن برای اشاره به این روستای قدیمی استفاده می شود، اشتباه معروفی است.چون مثلاً در کتاب هایی مانند «ترجمه الطالبیه» و «جنات النعیم» نام این روستا به صورت «فرزاد» نوشته شده است. و در برخی متون دیگر به صورت «فرحزاد» نوشته شده است. اما علت اینکه امروزه نام این روستا به «فرحزاد» تغییر یافته است، به قیاس عامیانه ای برمی گردد که واژه فارسی «فرح» را به واژه عربی تبدیل کرده است. فراه» و اشاره این قیاس عامیانه به پیشینه این روستای باستانی به عنوان تفرجگاه است». منظور از فرحزاد چیست؟ کاوش در ریشه واژه «فرزاد» که در متون تاریخی تکرار شده است، ما را به حقایق جالبی درباره نام این آبادی می رساند. واژه فارسی «فرض» نیز به شرایط اقلیمی و ویژگی های منحصر به فرد این سکونتگاه باستانی اشاره دارد. شهبازی می گوید: واژه فرحزاد از ترکیب دو کلمه فرح و زاد ساخته شده است، هر دو واژه فارسی است، اولی به معنای «عظمت و شوک» و دومی به معنای «توشه» است، از این رو واژه فرحزاد به معنای «بزرگی» است. به معنای توشه با ارزش و عظیم است.اگر به ویژگی های منحصر به فرد فرحزاد و امتیازات آن نسبت به روستاهای دیگر بپردازیم، توشه گرانبها معنای مناسبی برای نام این روستا است، مثلاً در گذشته، فراوانی و رودخانه آب زلال و همچنین باغ های پربار فرحزاد در بین تهرانی ها شهرت داشت، آب زلال رودخانه ها و قنات های فرحزاد در پای توتستان ها، باغ های شطوت، گیلاس و… جاری می شد و حاصل آن محصولات و میوه هایی بود که در بین مردم رواج داشت. تهرانی ها با این گفته این احتمال وجود دارد که کلمه فرحزاد که بارها در منابع مکتوب تکرار شده است اشاره ای به همین امتیازات محصربافرد باشد.

دیدگاهتان را بنویسید