از مرمت «کوه خواجه» تا اکتشاف «شهرسوخته» و «تیس»



معاون میراث فرهنگی سیستان و بلوچستان درباره آخرین اقدامات مرمتی محوطه باستانی «کوه خواجه» و کاوش های «شهر سوخته» و بندر تاریخی «تیس» توضیحاتی ارائه کرد. مرمتگر بناهای تاریخی این استان تصریح کرد: امسال مرمت های خوبی در بناهای تاریخی به ویژه پایگاه های ملی از محل اعتبارات سفر ریاست جمهوری انجام شده است به عنوان مثال در بلوچستان «آرامگاه جالق» که مربوط به دوره اسلامی است. و در پایگاه ملی باغ جالق شهر، «قلعه بمپور» و «باغ خالصه بمپور» ساختمان فرمانداری که به «موزه محلی چابهار» و «حسینیه الرسول» تبدیل شده است و در منطقه سیستان در شهر سوخته، بافت «قلعه جدید»، «کوه خواجه»، «اسباده» که برای ثبت جهانی نیز در حال آماده شدن است، «قلعه رستم» و «قلعه مچی» فعالیت های مرمتی بسیار خوبی داشته اند. کاوش های باستان شناسی سیستان و بلوچستان انجام شده است، وی گفت: کاوش باستان شناسی برای تعیین حریم و محدوده در سایت های اقماری «شهر سوخته» انجام شد و همچنین دو کاوش دیگر در آن تحویل و تحویل داده شد. که شامل «تیس» در چابهار و شهر سوخته سیستان نیز می شود، روند صدور مجوز آنها نیز در حال انجام است. همچنین تلاش می کنیم تا قبل از پایان سال کاوش در «شهر سوخته» را آغاز کنیم. کاخ سوخته، قبرستان، منطقه مسکونی مرکزی و شرقی، قسمت آثار تاریخی، منطقه صنعتی و کارگاه ها را بازسازی کردیم. که کاوش های باستان شناسی را محدود کرده بود، گفت: البته همیشه کمبود بودجه در کاوش ها وجود دارد، اما تلاش می کنیم حداقل اعتبار برای این کاوش فراهم شود. بخشی از این اعتبارات استانی و ملی است و اداره کل میراث فرهنگی استان نیز در صدد جبران این کمبودها است. اما تلاش می کنیم با رایزنی ها و نشان دادن اهمیت این روند این کاستی ها را جبران کنیم. سعادتیان با اشاره به احیای محوطه های تاریخی کوه خوجه، درباره کاوش و مرمت این محوطه باستانی که همواره هشدار داده شده و در معرض فرسایش شدید است، اشاره کرد. گفت: کاوش کوه “خواجه” یکی از سخت ترین فعالیت هایی است که یک باستان شناس می تواند با آن روبرو شود. در این کوه با مجموعه ای از سازه های ناپایدار مواجه هستیم و در عین حال فضاهایی که به محوطه های باستانی تبدیل شده اند، کاوش در آنها می تواند برای باستان شناسان خطرناک باشد، بنابراین کاوش در این کوه و محوطه های باستانی آن بسیار دشوار و خطرناک است. . بنابراین اولویت اصلی تقویت سازه های فرسوده است که نیاز به اقدامات حفاظتی فوری مانند شمع بندی و ایجاد تکیه گاه در مقاطع مختلف دارد. در مرحله بعد باید عملیات مقاوم سازی ثانویه برای قطعات آسیب دیده انجام دهیم که شامل کار روی فونداسیون و مقاوم سازی آن می باشد. همچنین در قسمت هایی که طاق ریزش و باعث ورود آب به مجموعه می شود، طاقدار و گنبدی باشند. سپس در قسمت هایی که نمی توانیم آن ها را بپوشانیم و یا مسقف کنیم، آب های سطحی را طوری هدایت کنیم که از مجموعه عبور نکند. این موارد فعالیت های معمولی است که هر ساله انجام می شود. وی افزود: بر همین اساس بخشی از آب های سطحی اطراف کوه خواجه را مدیریت کردیم تا کمترین آسیب به آثار باستانی آن وارد شود. بافت های فرسوده انجام شده و مقاوم سازی این بافت های تاریخی جزو برنامه سالانه ماست. در صورت مشاهده نشست در دیوار و قسمت های مختلف، اقدامات حفاظتی از جمله سبک سازی سازه فوقانی بلافاصله انجام می شود. سعادتیان درباره کاوش در بندر تاریخی «تیس» گفت: قرار است با همکاری پژوهشگاه باستان شناسی و دانشگاه تهران کاوش هایی انجام شود. بندر «تیس» اما هنوز نهایی نشده است. پتانسیلی که در بندر تیس وجود دارد ایجاب می کند که برنامه های چند ساله ای برای کشف این مکان تاریخی داشته باشیم. همچنین شهر دلگان و محوطه های آن از جمله کارهایی است که برای آن باید طرح های باستان شناسی و کاوش مستمر داشته باشیم و از برنامه های آینده است. وی تصریح کرد: مهم ترین اتفاقی که باید در تیس بیفتد گسترش دامنه فعالیت های باستان شناسی در آن برای رسیدن به یکی از استانداردهای ثبت جهانی یونسکو در آن مانند شهر سوخته و شوش است. اکتشافات باستان شناسی در آنها بسیار انجام شده و همین موضوع استانداردهای لازم را برای ثبت جهانی برای آنها ایجاد کرده است. اما این در حال حاضر برای «تیس» خیلی دور است و اگر دامنه کاوش هایش گسترش پیدا کند، شاید در سال های آینده این اتفاق برای «تیس» بیفتد. «تیس» همچنین گفت: گمانه زنی هایی برای تعیین حریم و محدوده بندر «تیس» انجام شده و پرونده آماده است، منتظر ابلاغ و تایید وزارتخانه هستیم. در این مورد یکسری اشکال وجود داشت. خانه ها و زمین های مردم در محدوده تعیین شده قرار می گیرد و باید توسط میراث فرهنگی تملک شود و همین عوامل باعث طولانی شدن این روند شده است. مقرر شده است ابتدا محدوده های ثبت شده به عنوان محدوده تعیین و کل روستا به عنوان محدوده منظر در نظر گرفته شود و سپس سایر مناطق با توجه به اهمیت و اولویت سایر مناطق ثبت و تعیین شود.

دیدگاهتان را بنویسید