از قلعه شهاب گناباد چه می دانید؟



قلعه “جواشیر گناباد” بر فراز کوه شاه نشین در 2 کیلومتری جنوب روستای زیبا و مشرف به روستای “کلاته شهاب گبر” در ابعاد 80*35 ساخته شده است. . البته در متون تاریخی چنین نام هایی در میان قلعه های اسماعیلی قهستان دیده نمی شود. به گزارش «دنیای سفر»، رجبعلی لباف خانیکی پژوهشگر و باستان شناس خراسانی در گفت وگو با ایسنا، اظهار کرد: این قلعه به بزرگی و وسعت قلعه سرتخت نبود، اما به نظر می رسد جایگاه سیاسی مهم تری داشته است. زیرا طبق نوشته «منهاج سراج» منصب یک شخصیت بلندپایه اسماعیلی به نام «محتشم شهاب منصور ابوالفتح» بوده و احتمالاً امکانات دفاعی و ساختاری متناسب با شأن آن شخصیت داشته است که متأسفانه برخی نیز بوده است. ویرانی های این قلعه به جز قسمت غربی، هیچ اثری از حصار بر روی زمین نیست و آثاری از دیوار یا فضاهای معماری قابل مشاهده نیست، در حالی که تمام سطح قلعه از سنگ و قطعات آجری ساخته شده است. و بلوک های گچی انباشته شده است که پس از سرقت مصالح ساختمانی قابل استفاده به جا مانده است و با توجه به شواهد باقی مانده این احتمال نیز وجود دارد که قلعه دارای کیفیت بالایی بوده است. فضای معماری ity لباف خانیکی بیان کرد: البته حفاران غیرمجاز همچنان خاک داخل قلعه را برای جستجوی گنج در این منطقه حفر می کنند و با برخورد به دیوارها این محقق خراسانی ادامه داد: تنها عارضه دفاعی احتمالی باقی مانده در جبهه شمالی قلعه است. چاه مانندی به قطر 6 متر و عمق حدود 5 متر که پر از سنگ و ضایعات معماری شده است. ممکن است این پدیده خروج اضطراری یا راهی برای دسترسی به چشمه آبی در پای قله باشد. البته در مورد آن چاه و قلعه نیز مانند هر اثر تاریخی دیگر، باورها و روایاتی در میان اهالی روستاهای مجاور وجود دارد که با حقیقت سازگاری ندارد. و کارشان این بود که از چشمه آب بیاورند و آن چاه را پر از آب نگه دارند. یا گفته می شود که «یزدگرد سوم» آخرین پادشاه ساسانی در قلعه شهاب کشته شده است که با توجه به روایات موجود این داستان صحت ندارد. لباف خانیکی خاطرنشان کرد: اما آنچه درست به نظر می رسد و جایگاه معنوی و اجتماعی این قلعه را ارتقا می دهد، توسط «منهاج سراج» در کتاب طبقات ناصری نوشته شده است. او خود 3 بار برای مأموریتی از «قلعه تولوک» افغانستان به قهستان آمد و مشاهدات خود را این گونه توضیح داد: «در سال 621، پس از تخلیه خراسان از لشکر مغول و مردم، لباس و لباس را پیدا نکردند. چند مایحتاج که از وقایع کفار نجات یافته و محتاج معیشت مانده بود، از قلعه تولک به اسفزار و از اسفزار به قاین و از آنجا به سر تخت و قلعه جواشیر رفتم و فرمانده بلد آن زمان. ، مهتشم شهاب منصور ابوالفتح در قهستان بود، او را در علم و حکمت و فلسفه بی نهایت دانا یافتم که در سرزمین خراسان فیلسوف و حکیمی مانند او نبود و به غربا توجه فراوان داشت و پناه می گرفت و حمایت می کرد. به مسلمانان خراسان كه نزديك او آمدند با علماي خراسان ملاقات داشت در سالهاي حمله مغول 1700 اسب و 700 اسب با بار از خزانه اش به دست علما و غربي ها رسيده بود …. ادامه داد: با توجه به موارد ذکر شده محتشم شهاب در جواشیر و گاه در سرتخت که در فاصله کمی از یکدیگر قرار داشتند بوده است. مقامی داشت و شاید آوازه او باعث شده است که قلعه جواشیر، چشمه نزدیک قلعه و روستای مجاور آن به نام او (شهاب) مزین شود. لباف خانیکی تصریح کرد: گای لسترنج (ایران شناس انگلیسی) و حمدالله مستوفی (مورخ) قلعه سرتخت به نام گناباد نام دارد و منهاج سراج (مورخ) آنها را در همان منطقه و نزدیک به یکدیگر دیده و در گناباد تنها 2 سرتخت وجود دارد. قلعه ها (ارگ فرود) و قلعه جوشیر (قلعه شهاب) که حدود 2 کیلومتر از هم فاصله دارند. این پژوهشگر و باستان شناس خراسانی گفت: قلعه جواشیر در تاریخ هفتم مهرماه 1381 به شماره 6431 به عنوان قلعه شهاب در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.

دیدگاهتان را بنویسید